Küresel piyasalarda, ABD ile İran arasında devam eden karşılıklı askeri operasyonların yarattığı belirsizlik yatırımcıların risk iştahını baskılamayı sürdürüyor. Japonya’da piyasaların Denizcilik Günü nedeniyle kapalı olması ise küresel işlemlerde hacmin düşük kalmasına neden oluyor.
Orta Doğu’da yükselen tansiyon, enerji fiyatları üzerinden küresel enflasyonun yeniden hız kazanabileceğine yönelik endişeleri artırıyor.
ABD ve İran’dan karşılıklı açıklamalar
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran’a yönelik son operasyonlara ilişkin yaptığı açıklamada, saldırıların sekizinci gecesinde İran’ın askeri kıyı gözetleme sistemleri, hava savunma unsurları, deniz kuvvetleri ile füze ve insansız hava aracı depolama alanlarının hedef alındığını bildirdi.
İran ise ABD’nin inşası devam eden Darhovin Nükleer Enerji Santrali’ni vurduğunu öne sürerek bu saldırıyı “tehlikeli bir girişim” olarak değerlendirdi.
Petrol fiyatlarında Hürmüz etkisi
Küresel petrol sevkiyatının en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı çevresindeki gelişmeler, enerji piyasalarındaki endişeleri derinleştiriyor. Boğazda petrol tankerlerinin hedef alındığına yönelik haberler, küresel arz güvenliğine ilişkin kaygıları artırırken petrol fiyatlarındaki yükselişi de destekledi.
Çatışmaların daha geniş çaplı bir kara operasyonuna dönüşebileceği ihtimali ise piyasalarda risk algısını canlı tutmaya devam ediyor.
Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran ile bu hafta içinde ateşkes sağlanamaması halinde gerilimin daha da yükselebileceği yönünde arabulucu ülkelere mesaj ilettiği iddiaları da jeopolitik riskleri artıran gelişmeler arasında yer aldı.
Hürmüz Boğazı’ndan geçen tanker sayısındaki azalma dikkat çekerken, Brent petrolün varil fiyatı 88,9 dolara yükselerek 12 Haziran’dan bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
Fed beklentileri yeniden şekilleniyor
Petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon baskısını artırabileceği endişesi, ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikasına yönelik beklentileri de etkiliyor. Para piyasalarında Fed’in eylül ayında politika faizini 25 baz puan artıracağı ihtimali yüzde 70 seviyesinde fiyatlanırken, gelecek 12 aylık süreçte iki faiz artışı yapılabileceği öngörülüyor.
Fed yetkililerinin açıklamaları da yatırımcıların gündeminde yer alıyor. Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, cuma günü yaptığı değerlendirmede yüksek enflasyonun en önemli risk olmaya devam ettiğini söyledi.
Hammack, “Para politikası hedeflerimiz arasında bir çatışma yok. Enflasyon çok yüksek. İş gücü piyasası, benim için maksimum istihdam seviyesine oldukça yakın bir noktada.” değerlendirmesinde bulundu.
Analistler, bu hafta açıklanacak ABD PMI verilerinin istihdam piyasası ve tüketici talebine ilişkin önemli sinyaller vereceğini ifade ediyor.
Bu gelişmelerin ardından ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,55 seviyesinde bulunurken, dolar endeksi yüzde 0,1 düşüşle 100,7 seviyesinde işlem görüyor. Orta Doğu kaynaklı gelişmelere rağmen altının ons fiyatı haftaya yüzde 0,2 kayıpla 4 bin 10 dolardan başladı.
ABD endeks vadeli kontratları ise güne karışık bir görünümle başladı.
Avrupa’da gözler ECB ve İngiltere’de
Avrupa vadeli endeksleri yeni haftaya karışık seyirle giriş yaptı. Bölgede yatırımcılar, Orta Doğu’daki gelişmelerin yanı sıra açıklanacak makroekonomik veriler ile siyasi gündemi yakından takip ediyor.
İngiltere’de Andy Burnham’ın başbakan olarak ilk konuşmasını bugün gerçekleştirmesi beklenirken, piyasalarda konuşmadan çıkacak ekonomik mesajlara odaklanıldı.
Haftanın en önemli gündemlerinden biri ise Avrupa Merkez Bankasının (ECB) faiz kararı olacak. Piyasalarda ECB’nin bu toplantıda faizleri değiştirmeyeceği, eylül ayında ise faiz artırımına gidebileceği beklentisi öne çıkıyor. ECB Başkanı Christine Lagarde’ın toplantı sonrası vereceği mesajlar da yakından izlenecek.
Asya piyasalarında teknoloji hisseleri baskı altında
Asya borsalarında Çin ve Hong Kong piyasaları yükseliş kaydederken, Güney Kore borsasında teknoloji hisselerindeki satışlar öne çıktı. Bölgede yatırımcılar Orta Doğu’daki gelişmeleri de yakından takip ediyor.
Güney Kore’de SK Hynix hisseleri yüzde 2,3, Samsung Electronics yüzde 4, LG Electronics yüzde 4,9 ve Hanmi Semicon yüzde 8,7 değer kaybetti.
Çin’de geliştirilen düşük maliyetli yapay zeka dil modellerinin güçlü performans sergilemesi, sektörde oluşan yüksek şirket değerlemelerine yönelik soru işaretlerini artırıyor. Analistler, geçen hafta yapay zeka ve çip şirketlerinde görülen değerleme baskısının bu hafta da etkisini sürdürebileceğini belirtiyor.
Öte yandan Japonya’da Denizcilik Günü tatili nedeniyle piyasalar kapalı kalırken, bu durum küresel piyasalarda işlem hacimlerinin sınırlı seyretmesine yol açtı.
Çin’de ise gösterge kredi faiz oranlarında değişikliğe gidilmedi. Ulusal Bankalar Arası Fon Merkezi, 1 yıllık kredi faizini yüzde 3’te, 5 yıllık kredi faizini ise yüzde 3,5 seviyesinde bıraktı.
Kapanışa yakın işlemlerde Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 2,8 gerilerken, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,2, Hong Kong’da Hang Seng endeksi ise yüzde 2,2 yükseldi.
Yurt içinde gözler veri gündeminde
Borsa İstanbul’da cuma günü satış baskısı etkili olurken, BIST 100 endeksi günü yüzde 1,90 düşüşle 13.981,05 puandan tamamladı.
VİOP’ta BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat da cuma akşam seansında normal kapanışa göre yüzde 0,3 değer kaybetti.
Dolar/TL, cuma gününü 47,1580 seviyesinden tamamlarken, haftanın ilk işlem gününde bankalararası piyasada 47,1750 seviyesinde işlem görüyor.
Bu arada uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Türkiye’nin kredi notunu “BB-” olarak teyit ederken, kredi notu görünümünü “durağan” olarak korudu.
Analistler, bugün yurt içinde TCMB piyasa katılımcıları anketi, uluslararası yatırım pozisyonu ve yurt dışı ÜFE verilerinin; yurt dışında ise Almanya ÜFE ile ABD öncü endeks verisinin takip edileceğini belirtiyor.
Teknik açıdan değerlendirildiğinde BIST 100 endeksinde 13.900 ve 13.800 puan destek, 14.100 ve 14.200 puan seviyeleri ise direnç konumunda bulunuyor.
